Actief Burgerschap op Lyceum Elst.

Burgerschapsvorming brengt jonge burgers (want dat zijn leerlingen immers!) de basiskennis, vaardigheden en houding bij die nodig zijn om een actieve rol te kunnen spelen in de eigen leefomgeving en in de samenleving. Ze maken kennis met begrippen als democratie, grond- en mensenrechten, duurzame ontwikkeling, conflicthantering, sociale verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en het omgaan met maatschappelijke diversiteit. Die kennis komt niet alleen uit het boekje, maar wordt ook geleerd door te oefenen in de praktijk.

Burgerschapsvorming is niet bedoeld om brave burgers voort te brengen. Democratisch burgerschap geeft recht op een afwijkende mening. Democratie vraagt om een gezonde dosis wantrouwen bij burgers: ‘good men must not obey the laws too well’ zei de Amerikaanse dichter Ralph Waldo Emerson lang geleden al.

 In de samenleving ontstaan nieuwe opvattingen over de manier waarop individuele burgers in de maatschappij behoren te staan: meer betrokken, meer gericht op het nemen van verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de samenleving, meer oog voor wat mensen bindt. Het onderwijs speelt van oudsher een belangrijke rol in deze ontwikkeling. Leerlingen leren in de klas standpunten verkennen en verwoorden, overleggen, overtuigen, naar elkaar luisteren, reageren en kritisch denken.

De gemeenschap Lyceum Elst is een afspiegeling van de maatschappij en is zich derhalve zeer bewust van de mogelijke risico’s die zich kunnen voordoen, zowel op individueel als collectief niveau. Naast aandacht hiervoor in de Mentorlessen, de  lessen Maatschappijleer, Mens en Maatschappij, Geschiedenis en Aardrijkskunde en tijdens de maatschappelijke stage, hebben wij een uitgebreide zorgstructuur opgezet om individuele en collectieve problemen/knelpunten aan te pakken. Zo kent onze school een interne en externe vertrouwenspersoon, een veiligheidcoördinator en een zorgadviesteam (ZAT) waarin, onze zorgcoördinator, een remedial teacher, pedagogisch medewerker, een schoolmaatschappelijk werker en (extern) bureau jeugdzorg en ook de leerplichtambtenaar participeren.

De school werkt vanuit een Quadraambreed beleidsplan “Agressie en seksuele intimidatie”. Zaken als pesten, schelden, vechten, bedreiging, diefstal, vandalisme, discriminatie, mishandeling, drugs- en wapenbezit horen niet op een school thuis. Als het nodig is treedt de schoolleiding streng op. We zoeken vroegtijdig contact met ouders en zo nodig met de politie. Zo lossen we eventuele problemen op. Mede hierdoor is Lyceum Elst in de beleving van leerlingen, personeel en ouders een veilige leeromgeving. Zo ontstaat er een veiliger leefomgeving op onze school. Leerlingen en/of ouders kunnen ongeoorloofde zaken melden bij de interne contactpersoon vertrouwenszaken.

Bij burgerschapsvorming staan drie domeinen centraal:

Democratie:kennis over de democratische rechtstaat en politieke besluitvorming democratisch handelen en de maatschappelijke basiswaarden

Participatie:kennis over de basiswaarden  en mogelijkheden voor inspraak en vaardigheden en houdingen die nodig zijn om op school en in de samenleving actief mee te kunnen doen

Identiteit:verkennen van de eigen identiteit en die van anderen; voor welke (levensbeschouwelijke) waarden sta ik en hoe maak ik die waar?

Burgerschapseducatie is dus niet gekoppeld aan een bepaald vak, maar wordt op Lyceum Elst curriculumoverstijgend vormgegeven.